Ana Sayfa Güray Öz guray@cumhuriyet.com.tr Kurtların Sessizliği Sessizlikle boğma girişimi sürüyor. Medya’nın, kaçınamadığı üç beş yazı ve programdan sonra yine neredeyse örgütlü bir suskunluğa bürünmesi bir yana, daha önemlisi, cemaat hesabına yazılmak kaydıyla, anlaşılabilir sessizliğidir. Hanefi Avcı hakkında açılmış bir idari soruşturma, Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili’nin, kitaptaki iddiaları soruşturmaya dönüşmesi umudunu taşıdığımız incelemeye alması ve nihayet kitapta adıyla sanıyla belirtilen “Ömer”in “artık bu bir soruşturma konusu olmuştur, sakın ola yazı yazmayın, program yapmayın” ültimatomu... Hepsi bu kadar. Öyle sanıyorum ki “Ömer”in ültimatomu çok etkili olmuştur. Yani kısacası anlaşılan odur ki “cemaat” “susun!” demiştir. Suskunlukla, sessizlikle boğmanın nedeni budur. * * * “Cemaat” sözcüğünü tırnak içinde yazmamın nedeni de budur. Çünkü yaşadığımız çağda gelişen, yani aydınlanmayı aşmanın sıkıntılarını çok yönlü olarak yaşayan dünyanın karşısına çıkarılan cemaat olgusu ile, dünyanın pek çok ülkesinde hayat bulan suç örgütlerini “cemaatleri” birbirinden ayırmak gerekiyor. Ayırmak gerekiyor da, birbirinden büsbütün koparmak yanlışına düşmeden yapılması gerekiyor bu analizin. Cemaat, sosyolojik bir olgudur ve bir suç örgütü olarak “cemaatin” beslendiği alandır. Kuşkusuz tekrarında yarar var, kendini aşma sıkıntılarını çokboyutlu olarak yaşayan aydınlanmanın, modernitenin en önemli ve güçlü düşmanıdır. * * * Günümüzün sonradan olma cemaatçi “entelektüellerinin” pek tuttukları geç vakit filozofu Habermas da bu çatışmayı camları koyu siyah güneş gözlüklerinin arkasından anlatmayı seviyor. Habermas amaca uygun olarak, durumu günümüz neoliberallerinin pek sevdiği sözcüklerle tanımlamayı seçiyor. Kendini aşma çabasındaki aydınlanma, “Bilime iman eden katı doğalcılık” olurken cemaat “siyasi olarak yenilenmiş bilinç” olarak meşruiyetin sınırları içine çekilivermektedir. Peki ne olacak? Ne öneriyor geç vakit filozofumuz? Onun önerdiği, Hegel’in “dinin aklın tarihine dahil olduğu” varsayımından hareketle, bilime iman eden aydınlanmanın cemaatle uzlaşmasıdır. (Doğalcılık ve Din Arasında. Habermas. 2009. YKY yayınları) Unuttuğu ise aydınlanmanın bilime iman etmediği, dayandığıdır. Bilimin kuşkularla geliştiği, cemaatin ise dogmalarla kendini dayattığıdır. * * * Bu çatışmadan kim üstün çıkar ? Bunu bilmiyoruz. Bildiğimiz kavganın gittikçe sertleştiği, cemaatlerin dogmalarını giderek katılaştırdıkları ve pek çok yerde devletleştikleri, modern toplumu yenilgiye uğrattıklarıdır. Burada günümüz dünyasında sıkıntılar içindeki kapitalizmin, kârlarını sürekli kılabilmek, kaçınılmaz bunalımlarını atlatabilmek için, “entel” uzmanlarını cemaatle uzlaşmayı teoride, pratikte hazırlamaları ve gerçekleştirmeleri için piyasaya sürdüğünü biliyoruz. Büyük mesafe kaydetmişlerdir. Cemaatin yazıcılarıyla muhabbet içinde, büyük bir coşkuyla karanlık bir geleceğe doğru yürümektedirler. Uzlaşmanın Irak’ta, İran’da, Pakistan’da ABD’de daha pek çok yerde ortaya çıkan sonuçları onları ürkütmüyor, günü kurtarmaya çalışıyor, zafer naraları atarak, deli danalar gibi aydınlanmayı ve onu aşmayı, sosyalizmi savunanlara saldırıyorlar. Bu arada bir “densiz” cemaatin içinden çıkıp da işleri berbat edecek ha!.. Olacak iş değildir. Sessizlikle, suskunlukla boğmanın, “derin” olanaklarla işi kapatma gayretinin arkasında yatan da işte bu kızgınlığın ete kemiğe bürünmesidir. • Güray Öz Arşivi • Cumhuriyet